“Načelo inovativnosti” otvara vrata pesticidima i GMO!

290

Lobistička grupa gigantskih korporacija pokušava da progura zakon koji bi umanjio zaštitu potrošača u EU da bi na tržište lakše progurale često rizične proizvode poput hemijskih supstanci, pesticida, lijekova i proizvoda dobijenih novim metodama genetskog inženjeringa.

Načelo predostrožnosti, da nešto ne može biti smatrano bezbijednim za upotrebu ako postoji i najmanja sumnja nauke u taj proizvod, skoro tri decenije je baza evropskih zakona o zaštiti potrošača i odnosi se na sve od genetski modifikovanih žitarica do samovozećih automobila.

Međutim, velike korporacije su mnogo novca potrošile na lobiranje da u zakonodavstvo uđe konkurentska filozofija koja njima ide u prilog: da njihovi proizvodi lakše dobiju zeleno svjetlo tako što bi se tretirali kao značajna naučna inovacija.

“Načelo inovativnosti”, za koje kritičari kažu da je izmišljena fraza, uskoro bi moglo prvi put da uđe u jedan zakon EU, piše portal Politiko. Evropski parlament će glasati o zakonu za “Horizont Evropa”, kapitalni program EU za istraživanja i razvoj od 2021. do 2027. godine. U nacrtu se propagira razvoj “regulative naklonjene inovacijama kroz kontinuiranu primjenu načela inovativnosti”.

Zagovornici tvrde da on neće zamijeniti načelo predostrožnosti, već da će stvoriti okvir naklonjeniji novim otkrićima, dok kritičari tvrde da će širom otvoriti vrata za proizvode i supstance sa neispitanim djelovanjem na zdravlje ljudi i okolinu. Prepiska i tehnička dokumentacija, u koju je Politiko imao uvid, otkrivaju kako je konzorcijum najvećih svjetskih energetskih i agrohemijskih kompanija, godinama lobirao u Briselu da se usvoji “načelo inovativnosti”. Radili su to preko organizacije ERF, koja sebe naziva neprofitnim tink-tenkom, a na spisku članova ima najveće kompanije čiji proizvodi imaju uticaja na ljudsko zdravlje ili životnu sredinu: “Filip Moris” i BAT, “Ševron”, “Bajer”, “Monsanto”, BASF…

Na jednom od sastanaka s direktorom za inovacije Evropske komisije u maju, predstavnici hemijske industrije su rekli da metode i proces odlučivanja Evropske agencije za hemikalije mogu da imaju ozbiljne posljedice za evropsku industriju. U imejlu koji je ERF uputio kabinetu evropskog komesara za inovacije početkom 2017, naučne studije koje ne idu naruku industriji opisane su kao kvazinauka.

U Organizaciji korporativne Evrope, nevladinoj organizaciji koja ukazuje na efekte lobiranja velikih kompanija na politiku EU, ističu da su najprljavije evropske industrije, hemijska, duvanska i industrija fosilnih goriva, izmislile “načelo inovativnosti” da bi na tržište lakše progurale često rizične proizvode poput hemijskih supstanci, pesticida, lijekova i proizvoda dobijenih novim metodama genetskog inženjeringa. Analize su pokazale da je šteta mogla u velikoj mjeri da se spriječi da je veća predostrožnost primijenjena u slučaju azbesta ili diditijuma.

Organizacija je na osnovu zakona o pristupu informacijama od javnog značaja dobila dokumentaciju koja, kako tvrdi, otkriva namjeru ovih industrija da pozivanjem na “inovativnost” podriju zakone EU o hemikalijama, novoj hrani, pesticidima, nanoproizvodima i lijekovima.

Ako izraz uđe u zakone, korporacije će u fazi ocjene bezbijednosti proizvoda moći da tvrde da se ugrožava inovativnost, što je relativno lako jer nema jasne definicije toga šta je inovacija, pa će to biti velika pobjeda krupnog biznisa, kažu kritičari.

– Industrija je vrlo mudro uspjela da progura nešto što zvuči legitimno. Znate, ko može da bude protiv inovacija i novih radnih mjesta? Zapravo, mali je dio industrije mnogo puta bio osujećen principom predostrožnosti – kaže holandski profesor Gert van Kalster.

Za Evropsku komisiju, dva principa su “dvije strane istog novčića za dobrobit građana”.

– Predostrožnost je suštinski važna kako bi na tržište dolazili samo bezbijedni proizvodi. Međutim, ne smijemo da ograničimo potencijal inovativnih i možda revolucionarnih tehnologija koje imaju vrijednost za društvo i ekonomiju – rekla je portparolka komisije.

Predstavnik njemačke hemijske kompanije BASF naveo je kao primjer inovacije koja će ublažiti problem prehrane životinja, njihovu novu hranu za lososa na bazi ulja kanole. Proizvod je dobio odobrenje u Latinskoj Americi, a u Evropi čeka na dozvolu.

– Trenutno za svaki kilogram lososa koji se pojede morate da izvučete tri-četiri kila ribe iz Atlantika da biste nahranili lososa. To nije dobro za životnu sredinu, pingvine, morske lavove ni bilo kog drugog – rekao je za Politiko Pol Lenard iz BASF-a.

Govoreći o riziku za potrošače, rekao je da je on sastavni dio života, jer, kako je rezonovao za Politiko, “nikom se ne izlazi iz kreveta s idejom da uopšte neće rizikovati jer u tom slučaju ne bi silazio ni niz stepenice”.

Besplatnu aplikaciju portala SrpskaCafe preuzmite ovdje.

NEMA KOMENTARA