Etna, aktivni strato-vulkan koji se nalazi na istočnoj obali italijanskog ostrva Sicilija, iz godine u godinu “klizi”.

To je i najviši vulkan u Evropi. Izdiže se na 3 320 metara nadmorske visine. Etna je i jedan od najaktivnijih vulkna na svijetu. Gotovo da je u neprekidnoj fazi erupcije. Iako je mnogo puta izazvala veliku materijalnu štetu, Etna se, ipak, ne smatra pretjerano opasnim vulkanom pa tako nekoliko stotina hiljada ljudi živi u njenoj sjenci.

Masivno obrušavanje bila bi katastrofa

Ono što malo ko zna jeste da Etna “klizi” u Jonsko more već nekoliko decenija, i to 14 milimetara svake godine. Naravno, ovo se ne dešava brzo. Istraživači slikovito kažu da se migracija vulkana ka moru odvija sporo, čak nekoliko puta sporije od rasta naših noktiju na rukama!

Geologe je odgovor na ovo pitanje dugo mučio, pogotovo zbog činjenice da bi kolaps Etne direktno uticao na živote miliona ljudi.

– Masivno obrušavanje bila bi katastrofa za ogromnu i gusto naseljenu oblast – objasnio je Boris Benke, vulkanolog sa Etna opservatorije sa italijanskog Nacionalnog instituta za geofiziku i vulkanologiju.

A onda se, negdje sredinom oktobra, i pojavio odgovor na ovo pitanje, u studiji objavljenoj u časopisu Science Advances.

Naime, tim Lorelije Urlaub sa njemačkog Helmholc centra za istraživanje okeana u Kilu, tvrdi da je gravitacija primarna sila koja pomjera jugoistočne obronke Etne u more. Oni kažu da magma takođe igra ulogu, ali daleko manje značajnu nego što su mnogi istraživački timovi prije njih mislili. Kako je njemački tim uopšte došao do ovog zaključka?

Oni su se fokuslirali na jugoistočne obronke planine-vulkana, jer smatraju da je to njegov najmobilniji dio, te su ispod njih postavili podvodne transpondere – uređaje za bežični prijem i slanje radio ili elektronskog signala. Ovi transponderi su imali senzore za pritisak koji su bilježili i najmanju kretnju na obalnom boku Etne.

Uređaji su takođe bilježili međusoban odnos tih kretnji, što je značilo da je tim mogao da otkrije koliko se bočne strane vulkana pomjeraju u odnosu na njegove stabilnije dijelove. Činjenica da se velike deformacije tj. pokreti dešavaju i daleko od vrha, kojim dominira magma, sugerišu da je gravitacija glavni razlog pomeranja ovog dijela Etne.

Neka od pređašnjih istraživanja takođe su išla u ovom smjeru dokazivanja da je gravitacija glavni “krivac”. Ona, kao i posljednje koje je objavio tim profesorke Urlaub, pokazuju da konsenzus ide ka pomjeranju koje uzrokuje gravitacija kao dominantni mehanizam.

Teško je dati definitivnu sliku

Ipak, istraživači poput Benkea upozoravaju da “je teško dati definitivnu sliku ukoliko se metodi koje su autori koristili ne primjenjuju tokom mnogo dužeg vremenskog perioda”.

Što se tiče kolapsa dijela vulkana u more, podaci do koji je njemački tim došao kažu da je on moguć, ali Uurlaub tvrdi da još uvek nema dovoljno informacija kako bi to stopototno tvrdila. Geolozima je potrebno da nekoliko decenija posmatraju objekat i podatke koje dobijaju prateći ga prije nego što sa sigurnošću naprave razliku između normalnog i brzog klizanja terena.

Trenutno nema indicija da će doći do neposrednog kolapsa padina Etne, ali, s obzirom na činjenicu da ne postoje podaci o nekim sličnim incidentima, ne postoji šansa da se predvidi neko veće obrušavanje boka vulkana. Stoga i ne čudi zašto je Etna jedan od najviše praćenih i proučavanih vulkana na Zemlji!

Besplatnu aplikaciju portala SrpskaCafe preuzmite ovdje.

NEMA KOMENTARA