Srpske astrofizičarke love svjetsko otkriće

1187
Tijana Prodanović, Jovana Petrović i Aleksandra Ćiprijanović

Astrofizičarke dr Tijana Prodanović, profesorka na Prirodno-matematičkom fakultetu u Novom Sadu, njena prva doktorantkinja Aleksandra Ćiprijanović i Jovana Petrović, koja je na doktorskim studijama, jedine u Srbiji proučavaju najveće oblike energije u svemiru – gama zrake.

Prva naučna gama grupa u Srbiji, koju su osnovale tri doktorantkinje, pokušava da odgonetne misteriju tamne materije. Istraživanjem odakle sve dolaze gama zraci, one spajaju naučnu slagalicu iz koje bi eliminacijom već poznatih ili dokazanih izvora gama zračenja došle do nekih potpuno novih i nepoznatih.

– Gama zraci dolaze sa raznih strana, od eksplozija zvijezda do gustih zvjezdanih jezgra. Na zemlji ih ima u nuklearnoj energiji. Mi pomoću teleskopa tražimo gdje je njihov povećan izliv i onda objašnjavamo izvor. Pokušavamo da otkrijemo da li neke od gama zračenja proizvodi tamna materija, što bi bila ogromna naučna vijest – kaže Jovana Petrović koja radi odvojeno od grupe u Beogradu i istražuje našu galaksiju.

Upravo za jednu tačku u našoj galaksiji sumnjalo se da iza gama signala stoji tamna materija, ali je njen drugi uzrok ipak pronađen. Međutim, ostala je još jedna potpuno neobjašnjena tačka kojom se trenutno bave.

S druge strane, Aleksandra Ćiprijanović istražuje šta se dešava van naše galaksije.

afa

– Najviše nam pomaže Fermijev teleskop lansiran u svemir prije skoro deset godina. Za ovu relativno novu naučnu oblast od presudne važnosti biće novi teleskopi koji bi detaljnije pratili gama zrake i koje čekamo – kaže Ćiprijanović.

Tamna, odnosno nevidljiva materija, u kojoj ne znamo da li se išta dešava, čini 90 odsto svemira i za nauku je i dalje velika misterija. Proučavanjem gama zraka, osim što bi se došlo do saznanja o tamnom materiji, moglo bi se doći i do mnogih podataka o porijeklu elemenata u svemiru, odnosno njegovom samom nastanku.

Kada se Tijana Prodanović vratila sa doktorskih studija iz Amerike, nije imala s kim da se bavi gama anstonomijom. Ipak, sada je dočekala da sa svojim bivšim učenicama oformi naučnu grupu. Zajedno sarađuju sa mnogim svjetskim univerzitetima, od Kine, preko Evrope do Amerike.

– To što se dešava u laboratorijama Cerna, svemir radi za džabe, samo sa mnogo većim energijama. Posao nam olakšava to što je pristup satelitima dozvoljen. Ali trudimo se da preko naučnih radova postanemo što vidljiviji na međunarodnoj sceni jer ipak mi dolazimo iz jedne male zemlje – kaže Prodanović.

Besplatnu aplikaciju portala SrpskaCafe preuzmite ovdje.

NEMA KOMENTARA